Izandako azken arazoak

Lana bukatutakoan cospusetan begiratzen jarraitu dugu, azpikategorizazio eta beste toki batzuetan adibideak jartzeko. Alabaina, oso zaila izan da adibideak corpusetan bilatzea.

Alde batetik, des- eta ez- aurrizkiak corpusetan bilatu ditugu. Des-, esaterako, oso arin topatu ugu corpus ezberdinetan, baina ez topatzeko zailtasun gehiago izan ditugu, gehienetan ezeztapen adberbio gisa agertzen zelako eta ez aurrizki gisa. Hala ere, azkenean adibide batzuk aurkitzea lortu dugu.
Gabe partikulak, berriz, zailtasun gehiago eman dizkigu. Corpusetan arakatzen ibili gara, baina gehienetan posposizio lez aurkitu dugu eta gutxi batzuetan, hitzl elkartu gisa.

Beraz, corpusetan hitz osoak bilatzea oso erraza dela deritzogu, baina morfema, aurrizki edo partikula jakin batzuk bilatzea berriz zailagoa da.

corpus

 

Lanetik ondorioztatu duguna

Wikipedian egindako artikuluan des- eta ez- aurrizkiak eta gabe landu ditugu. Hasieran, bien corpusa batu dugu eta des- aurrizkia aditzekin lotu daitekela ikusi dugu, eta ez- aurrizkia, ordea, ez.

Beraz, oinarrian normalean biek izena eta izenondoa hartzen dute, baina des- aurrizkiak horiez gain aditzak ere har ditzake oinarrian.

Esanahiari dagokionez, des- eta ez- trukagarriak direla ondorioztatu dugu, azken finean ezberdin eta desberdin erabiltzen da eta erabilera ere, oso antzekoa da, ez zaio bata bestea baino gehiago erabiltzen.

Gaberi dagokionez, morfema lexiko askea dela ondorioztatu dugu. Gainera, aurrizkiengadik bereizten dela ere ikusi dugu, aurrizkiek ez bezala, gabek oinarriaren kategoria alda dezakelako.

Normalean, aditzak eta izenak hartzen ditu oinarrian eta menpekotasunezko izenondoak sortu ohi ditu.

Ondorioz, desberdintasun batzuk aurkitu ditugu hiru elementuen artean (des-, ez-, gabe). Baina,  hala ere, antzekotasunak ere aurkitu ditugu, izan ere, hirurak ukazio, ezeztapen edo gabezia adierazteko balio dute.

Bibliografia:

• Ehu aurrizkibidea: (Bisitatua: 2009-10-04. Berreskuratua: 2006-10-04, Azteazkena 19:14:58tan(UTC)): http://www.ehu.es/euskalosasuna/sorkuntza/euskal.htm
• Hiru.com: (Bisitatua: 2009-04-20, Astelehena 19:53tan (UTC)): http://www.hiru.com/es/euskara/euskara_02050.html
• Lr0809/G: (Bisitatua: 2009-06-20. Berreskuratua: 2009-06-20 10:52:18tan (UTC)): http://wiki.littera.deusto.es/en/index.php/Lr0809/G

 

Xgabe motako hitz elkartuak

Lanean gaberen adibideak bilatzen egon gara eta bakit bat hitz elkartu baten osagai gisa aurkitu dugu.

Hala ere, egia da, gaur egun gehienetan gabe posposizio gisa aurkitzen dugula eta hitz elkartuetan gutxiago erabiltzen dela. Gainera, askotan, eradaraz baliokidea topatzen zaiatu gara, baina erdarazko hainbat aurrizki askotan gaberen biden itzultzen badugu  ere, beti ez da baliokidea.

Horrez gain, erdaraz, badira ‘gabetasuna’ adierazteko oinarrian izenondoa diztuzten hitzak eta horiek ere ezin dira gaberen bitartez itzuli (informal/*formalgabe).

Idazkerari dagokionez, honako formetan aurki dezakegu:

X (izen/aditza) gabe posposizioak

X (izena/aditza) gabeko izenlagunak

Partizipioa gabe + determinatzailea

Aditza + gabe + determinatzailea

izena + gabe(a)

Bibliografia:

• Xgabe tankerako hitz elkartuak: (bisitatua 09-06-12, berreskuratua: 08-10-02, 12:54:17tan (UTC): http://www.pnte.cfnavarra.es/eibz/ikas/ehoi/osagarriak/gabe.html

 

Klaseko wikia editatzen

Azken aldi honetan, wikipedian des-, ez-, eta gabe -ren gaineko wikipedia orrialdea idazten ibili gara. Aurkitu dugun azken arazo txiki bat taula urdinen agerpena da, izan ere, esaldi edo hitz baten aurretik hutsune bat usten den bakoitzean, esaldi osoa koadro urdin baten barruan agertzen da.

Ikus daitekeenez, arazoak konponbide erraza du. Esaldien aurreko hutsunea ezabatu eta taula urdina desagertzen da. Alabaina, guk (g taldeak) eskema eta koadro batzuk sartzeko ahaleginetan ibili gara eta ezin izan ditugu nahi genituen kortxete eta bestelako elementuak sartu. Horrez gain, eskema erdian jarri nahi genuenez, askotan koadro urdinak agertu zaizkigu gainean.

Hori dela eta, interneten wikipedian editatzeko tutorial edo argibide baten bila ibili naiz eta hauxe aurkitu dut: wikipedia.
Gure arazoa berriro gerta ez dadin eta argazki eta beste gauza asko txertatzen ikasteko oso baliagarria iruditu zait. Hasiberrientzako oinarrizko baliabideak nola erabili adierazten duen web orria ere aurki dezakegu.

Hala ere, HTML markaketa hizkuntza ondo ezagutzeak ere asko lagun gaitzake wikiak editatzen. Besteak beste, kolorea aldatu, taulak jarri, orriaren diseinua editatzen eta beste gauza askotan lagun gaitzake.

Bibliografia:

• *Wikipedia, How to edit a page: (bisitatua: 09-06-10 ,berreskuratua: 2009-06-13, 15:34:03tan (UTC):http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia

• *Wikipedia, Tutorial (Formatting): (bisitatua:2009-06-10, berreskuratua: 09-06-19, 1:50:21tan (UTC): http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Tutorial_(Formatting)

 

Klasikoen gordailua

Klasikoen gordailuan, “klasiko” izendatzen diren euskal testuak daude. Gehienak, literatura zaileko testuak diren arren, beste motatakoak ere aurki ditzakegu. Webgunean, euskal literaturaren lehen agerpenetik 1936 bitarteko testu guztiak batzeko asmoa du.

Klasikoen gordailua gunearen helburua, testuak jendeak eskuragarri izan eta erabiltzea da.

Klasikoen gordailua Testuen Gordailuari eta Susa literatur argitaletxeari esker sortu da. Horri esker, gaur egun, web orrialdean testuak bila ditzakegu.

Webak, idazle, idazlan, herri literatura (baladak, poesia, atsotizak, ipuinak) eta testu zahar edo epigrafikoak bilatu eta erabiltzeko aukera eskeintzen digu.

Horretarako, corpus arakatzailea, erabil dezakegu, zeinak hitz, idazle, genero edo euskalki zehaztapenak erabiliz, testu bilaketan laguntzen digun.

Bibliografia:

• Klasikoen gordailua: (bisitatua: 2009-06-01. Berreskuratua: 2008-04-15 15:03:07tan (UTC)): http://klasikoak.armiarma.com/

Klasikoen gordailua

 

Gabe

Izan dugun lehen arazoetako bat gabe izan da. Hasteko, aukeratu ditugun osagaietatik (des-, ez- eta gabe) ,  gabe da aurrizkia ez den bakarra eta gainera sailkatzeko orduan arazo batzuk izan ditugu.

Alde batetik, zenbait tokitan erdi-atzizkitzat hartu dela ikusi dugu, baina berez, gabe beregaina den morfema lexikoa da. Horregatik, atzizki eta  erdi-atzizk ez deitzea erabaki dugu.

Erdi-atzizkitzat hartzearen arrazoia hurrengoa da: gabe beregaina izan arren, beste elementuekin batera erabili ohi da. Gehienetan, ezkerraldean, beste morfema baten beharra du  erreferentzia osatzeko eta horregatik, erdi-atzizki deitu izan da (morfema lexiko lotuen antzeko erabilera izateagatik  edo).

Beraz, erdi-atzizki deitzea errakuntza bat da. Gainera,  normalean beste osagai baten beharra duenez, lanean batik bat hitz-elkartuekin agertzen da.

 

Des-, Ez- eta gabe

Seihileko honetan wikian lan egiten arituko gara. Bertan, des- eta ez- aurrizkiak eta gabe gibel hitza aztertuko ditugu.

Lehenbizi, sarrera labur bat jarri dugu eta ondoren aipatu berri ditudan des-, ez- eta gabe deitutako atalak  sortu ditugu.

Amaieran, ondorio atal bat ere gaineratu dugu eta azkenik informazio iturrien bilketa edo bibliografia.

Lan honen bidez, euskaran, ezeztapena, ukazioa eta gabetasuna nola adierazten diren erakusten saiatuko gara.

Hona hemen gure lanare web orria: wiki

wiki

wiki2

 

El peligro de las redes sociales

La peligrosidad de las redes sociales es un tema actual del que no se deja de hablar últimamente. Estos  días, se han organizado diversas charlas para poner sobre aviso a los jóvenes  que utilizan redes sociales como tuenti, facebook y myspace.

La agencia de protección de datos, también ha advertido de la peligrosidad de divulgar nuestros datos personales a través de Internet.  En Internet nadie es  quien dice ser y en las reces sociales ya mencionadas hay que tener cuidado de no permitir que amigos de amigos accedan a nuestros datos personales como dirección, número de teléfono…

Redes Sociales

Permitiendo que solo nuestros amigos puedan acceder a nuestra información personal, evitamos que nuestros datos personales pasen por malas manos. La redes sociales permiten comunicarnos con otras personas, pero al igual que en la vida real tenemos que tener cuidado con las personas con las que nos relacionamos.

Del mismo modo que desde pequeños nos enseñan a no aceptar nada de extraños por precaución,  se debe concienciar a los jóvenes de los extraños que puedan contactar con ellos a través de Internet o teléfono móvil.

Hoy en día, es muy conocido el caso de Marta del Castillo, una joven de 17 años que desapareció el sábado 24 de enero en la localidad de Sevilla. Todavía no se a resuelto el caso, pero de momento están investigando su correo, cuenta de tuenti… porque podría ser determinante para resolver el caso.

En conclusión, hemos de tener cuidado con la información que damos en Internet si queremos evitar sucesos trágicos que pueden llevarse a cabo por falta de discreción.

Bibliografia: (15)

• 20 MINUTOS  (Bizitatua: 2009-01-07. Aldatua: 2009-01-28 Azteazkena 22:05 (UTC): http://www.20minutos.es/noticia/446575/0/peligros/redes/sociales/
• TAL CUAL LO CONTAMOS (programa de antena 3)
• ABC.ES (Bizitatua: 2009-01-07. Aldatua: 2009-02-09 Astelehena 10:40:43 (UTC): http://www.abc.es/20090127/nacional-sucesos/policia-interroga-amigo-acompano-200901270939.html

 

Microblogging

El microblogging o nanoblogging, es una aplicación Web que permite al usuario escribir mensajes reducidos, como los posts de un blog. Esta tendencia de mensajes reducidos se asemeja a la de los conocidos SMS. En este caso, el número de caracteres es algo inferior. Los SMS tienen un máximo de 160 caracteres, mientras que en el microblogging contamos  con un máximo de 140.

No obstante, la particularidad del microblogging consiste en el fácil acceso. Se puede postear a través de la Web, correo electrónico, mensajería instantánea y SMS.

Como dice Lorena Fernández en su artículo de la revista de la universidad de Deusto, este nuevo soporte tiene muchos usos, gracias a su inmediatez y movilidad.

Microblogging

De este modo, podemos recibir titulares de las últimas noticias, participar en el foro de discusión de un congreso en tiempo real, narrar nuestro día a día, informar sobre algo que ocurre etc.

Para ello, contamos con distintos plataformas que hacen posible que podamos postear desde múltiples lugares mediante móviles, ordenadores, PDAs… Unas de estas plataformas de microblogging son las siguientes: Twitter, Jaiku y Plurk.

En definitiva, el microblogging es una explosiva combinación entre blog, red social y acceso desde dispositivos móviles que tiene un futuro prometedor en el mundo electrónico.

Bibliografia: (14)

• Revista de la universidad de Deusto (UD) nº101 Invierno, sección internet (página 50-51). Articulo: Microblogging, La comunicación reducida a la mínima expresión, Lorena Fernández.
• MAESTROS DEL WEB (Bizitatua: 2009-01-15. Aldatua: 2009-01-14, Azteazkena 19:28:50 (UTC)): http://www.maestrosdelweb.com/editorial/microblogging-hacia-un-futuro-movil-e-inalambrico/

 

Troll Informatikoak

Askotan Troll informatikoak SPAM mezuekin konparatzen dira.  Alabaina, SPAM mezu edo posta elektronikoen helburua publizitatea den bitartean, Troll informatikoena zirikatzea edo erabiltzailea molestatzea da.

Troll informatikoen esparrua foroak izaten dira. Bertan,  foroko partaideak zirikatzen dituzte estrategia ezberdinak erabiliz. Batzuetan, foroan daudenei biraoak botatzen dizkiete. Bestetan, informazio faltsua ematen dute edo spoiler-ak idazten dituzte, hau da, liburu nahiz pelikulen amaiera kontatzen dute .

No alimentar al Troll

Gaur egun erabiltzen duten beste metodo bat erabiltzaile ugari sortzean datza. Horrela, beste erabiltzaile baten moduan sartzen dira eta esaten dituzten gauza faltsuen fidagarritasuna bermatzen dute. Erabiltzaile guzti horien atzean Troll-a dago eta jendea nahastea lortzen du maiz.

Horrek ondorio txarrak ditu.  Askotan foroko pare-hartzaileek, Troll-ek utzitako mezuak, flamewar-ak,  komentatzen dituztelako gai nagusitik desbideratuz. Troll-en helburua eztabaida sortzea eta jendea molestatzea da, beraz, kasu ez egitea komeni da, euren jokoan ez sartzeko eta helburua lortu ez dezaten.

Bibliografia: (13)

• CHUMAJEK (Bizitatua: 2009-01-15. Aldatua: 2009-01-14, Asteazkena 12:04:19 (UTC)): http://www.chumajek.com/foros/viewtopic.php?id=316
• SEGURIDADIT. Trolls y otras alimañas del ciberespacio. (Idatzia: 2007-05-25, Azteazkena. Bizitatua: 2009-01-15. Aldatua: 2009-01-12, Astelehena 17:15:53 (UTC)): http://seguridadit.blogspot.com/2007/05/trolls-y-otras-alimaas-del-ciberespacio.html
• PROYECTOPQMC (Bizitatua: 2009-01-15. Aldatua:  2009-01-14, Asteazkena 12:04:44 (UTC)): http://www.proyectopqmc.com/blogs/index.php?blog=9&title=troll&more=1&c=1&tb=1&pb=1